IDEA DZIAŁANIA OBOZÓW „NA FALI”

            Żyjemy w czasach, w których dla młodzieży najistotniejsze są smartfony, telewizja, gry komputerowe. Młodzi ludzie coraz więcej czasu przebywają w wirtualnym świecie komputerów. Niewiele już dzieci spędza dzień kopiąc piłkę przed domem, bawiąc się w berka lub grając w dwa ognie. Kontakty między ludźmi zostają ograniczone do wysyłania smsów lub wrzucania wiadomości na Facebooka. Coraz więcej osób dostrzega ten problem, dlatego w wielu krajach Europy czy w USA dużą popularność zyskuje dziedzina pedagogiki nazywana outdoor education (OE).

            Niezwykle trudno podać dokładną definicję tego, czym outdoor education tak naprawdę jest. W Polsce coraz powszechniej używa się określenia pedagogika przygody. Jednak co tak naprawdę to określenie znaczy? „Outdoor education to koncepcja uczenia się poprzez samodzielne doświadczenie oraz eksperymentowanie. Działanie nastawione jest na poznanie (zdobywanie wiedzy i umiejętności) podczas zajęć w plenerze. Natura jest środkiem, tłem oraz pretekstem do uczenia się. Nauczyciel występuje zazwyczaj w roli towarzysza, mentora, trenera – a rzadziej osoby podającej wiedzę. Charakterystycznymi formami wykorzystywanymi w OE są gry zespołowe na świeżym powietrzu, wędrówki i ekspedycje, wspinaczka, zadania z wykorzystaniem lin, sporty wodne, łucznictwo, budowanie tratw, wyprawy z elementami survivalu” [Leśny 2014].

            Outdoor w dosłownym tłumaczeniu oznacza „za drzwiami”, „na zewnątrz”. OE jest właśnie takim wyjściem poza cztery ściany domu czy szkoły. Jednocześnie jest również wyjściem z własnej strefy komfortu. Dzieci wychodzą z wirtualnego świata do świata realnego, zaczynają obcować z przyrodą i mierzyć się z problemami, przeciwnościami, a jednocześnie zaczynają odkrywać samego siebie.

             Nasze Obozy na Fali są właśnie takim przykładem OE. Jest to nie tylko sposób na spędzenie czasu dla dzieci, ale również nieformalne podejście do nauczania. OE w dużym stopniu nastawione jest na rozwój osobowości, głównie poprzez kształtowanie tzw. umiejętności miękkich, społecznych. Umiejętności te są niezwykle istotne i cenione na rynku pracy, ale również bardzo ułatwiają proces uczenia się czy kontakty społeczne. Wśród korzyści, które są rozwijane w OE, warte podkreślenia są m.in. aspekty takie jak:

• • współpraca w grupie
  • wiara w siebie, w swoje możliwości
  • kreatywność
  • komunikacja z innymi uczestnikami, budowanie relacji w grupie
  • odpowiedzialność za siebie i innych, pomaganie słabszym
  • radzenie sobie ze stresem, z przeciwnościami, zwalczanie własnych słabości

Chociaż ciężko zdefiniować, czym tak naprawdę jest outdoor education,  można określić pewne kluczowe zasady:

• • dziecko uczy się samo, a nie jest nauczane (nie dostaje gotowych odpowiedzi, tylko samo szuka rozwiązania problemu)
  • efektywniej, szybciej i łatwiej uczy się w grupie (również poprzez rozmowy, dyskutowanie, wspólne szukanie rozwiązań)
  • dziecko dostaje możliwość własnego wyboru, nie zostaje ograniczone przymusem
  • uczenie się przez działanie – jak najmniej teorii, a jak najwięcej praktyki
  • uczenie się na błędach – wyciąganie wniosków z popełnionych błędów i szukanie nowych rozwiązań
  • przeniesienie nabytych umiejętności do realnego życia za pomocą wspólnych podsumowań (tzw. cykl Kolbego), wymiana poglądów między „uczniami” a „nauczycielem”
  • nauczyciel w pierwszej kolejności jest towarzyszem, a nie osobą, która tylko przekazuje wiedzę
  • proces uczenia się odbywa się w bezpiecznej atmosferze, zarówno w sferze fizycznej, jak i psychicznej

            Outdoor education doskonale uzupełnia edukację szkolną. Pokazuje ona alternatywne sposoby spędzania czasu wolnego, a jednocześnie pozwala dziecku dostrzec swoje mocne i słabe strony oraz daje możliwość zdobycia unikalnych i wartościowych umiejętności, potrzebnych w szkole i poza nią. Aktywne zajęcia w terenie, takie jak nasze Obozy na Fali, zachęcają do rozmów, budowania relacji z innymi i podejmowania odpowiedzialności za drugiego człowieka. Dodatkowo zajęcia tego typu dają możliwość swobodnego kontaktu z naturą, doświadczania jej wszystkimi zmysłami (w przeciwieństwie do np. telewizji, gdzie mamy do czynienia tylko ze wzrokiem i słuchem). Dzięki nim młodzi ludzie zyskują szacunek dla środowiska, odbudowują naturalną więź z nim. Outdoor education wydobywa z dzieci i rozwija to, co jest w nich najbardziej wartościowe, jednocześnie unikając stosowania zakazów i ograniczeń.

            Obóz na Fali jako forma outdoor education będzie nie tylko niezapomnianym wspomnieniem, ale przyniesie długofalowe korzyści w rozwoju dziecka.